Baqtriya tuyasi — ikki o‘rkachli tuya turi bo‘lib, Markaziy Osiyo, Mongoliya va Xitoy hududlarida qadimdan boqib kelinadi. U insoniyat tomonidan eng qadimiy xonakilashtirilgan hayvonlardan biri hisoblanadi. Bu tuya turi qattiq sovuq, shamol va qurg‘oqchilikka juda chidamli bo‘lib, cho‘l va dasht sharoitida yashashga mukammal moslashgan.
Kelib chiqishi va tarqalishi
Baqtriya tuyasi nomi qadimgi Baqtriya (hozirgi O‘zbekiston, Afg‘oniston va Tojikiston hududlari) bilan bog‘liq. U:
- O‘zbekiston,
- Qozog‘iston,
- Turkmaniston,
- Mongoliya,
- Xitoyning shimoliy hududlarida keng tarqalgan. Ipak yo‘li davrida Baqtriya tuyasi asosiy yuk tashuvchi hayvon sifatida katta ahamiyatga ega bo‘lgan.
Tashqi ko‘rinishi va biologik xususiyatlari
- O‘rkachlar soni: 2 ta
- Vazni: 600–1000 kg gacha
- Bo‘yi: yelka qismida 2,0–2,3 metr
- Jun qoplami: juda qalin va uzun
- Rangi: jigarrang, och sarg‘ish, qum rang
Qalin jun qoplami uni –40°C gacha bo‘lgan sovuqlardan himoya qiladi. Yozda esa junini to‘kib, tanasini issiqdan saqlaydi.
